Besle Kargayı Oysun Gözünü Anlamı Nedir? Kısaca Açıklaması
İnsan ilişkilerinde fedakarlık ve özveri her zaman beklenen olumlu sonuçları doğurmayabilir. Bazı durumlarda, birine yapılan büyük iyilikler ve verilen emekler, karşı taraftan minnet yerine nankörlükle karşılık bulabilir. Toplumun derin gözlemlerinden süzülüp gelen Besle Kargayı Oysun Gözünü Anlamı Nedir? Kısaca Açıklaması konusu, karakteri zayıf kişilere yapılan iyiliğin nasıl bir risk taşıdığını çarpıcı bir dille anlatır.
Atasözünün Derinlemesine Anlamı
Bu atasözü, temel olarak nankörlük ve vefasızlık kavramlarını işler. Bir kimsenin, kendisine en zor zamanlarında yardım eden, onu koruyup kollayan ve büyüten kişiye karşı sergilediği haince tutumu ifade eder. İlgili atasözünü Taşıma Su İle Değirmen Dönmez Ne Demek? Sınavda Çıkan Notlar başlıklı rehberimizde açıkladık. Buradaki ‘karga’ figürü, doğası gereği nankör veya değer bilmez kişileri temsil ederken, ‘göz oymak’ eylemi ise yapılan iyiliğe karşılık verilen en ağır zararı simgeler. Kısacası, kötü niyetli birine yapılan iyiliğin dönüp dolaşıp iyilik yapan kişiye zarar vereceği uyarısını taşır.
Bu atasözü, Türkçede ‘İyilikten maraz doğar’ sözüyle yakın bir anlam taşır ve nankörlük temasını en sert şekilde dile getiren deyimsel ifadelerden biridir.
Halk arasındaki yaygın anlatıya göre, kargalar parlak nesnelere karşı zaafları olan ve doğaları gereği sert gagalı kuşlardır. Zararın Neresinden Dönülse Kardır vs Gelen Gideni Aratır Farkı rehberinde bu atasözünün detaylarına ulaşabilirsiniz. Hikaye odur ki, bir adam ormanda kanadı kırık bir karga yavrusu bulur ve onu evine alıp iyileşene kadar en iyi şekilde besler. Karga güçlenip uçmaya başladığında, kendisine bakan adamın gözlerindeki parıltıyı fark eder ve bir anlık içgüdüyle adamın gözünü gagalamaya çalışır. Bu olay, iyilik yapılan kişinin karakterinin bozuk olması durumunda, yapılan iyiliğin bir kıymetinin kalmayacağını simgeleyen kültürel bir efsaneye dönüşmüştür.
Bu atasözü tüm yardımların kötü sonuçlanacağını söylemez; aksine, iyilik yapılacak kişinin karakterinin doğru analiz edilmesi gerektiğini hatırlatır.
Günlük hayatta bu atasözünün kullanıldığı bazı senaryolar şunlardır: Bu atasözüyle ilgili Tatlı Dil Yılanı Deliğinden Çıkar Anlamı Nedir? Kısaca Ödev rehberimiz de size yardımcı olabilir.
- Yıllarca maddi destek verip okuttuğu yeğeninin, iş sahibi olduktan sonra amcasının mirasına konmak için ona dava açması.
- Bir ustanın tüm meslek sırlarını öğrettiği çırağının, dükkandan ayrılıp yan tarafa rakip dükkan açarak eski ustasının müşterilerini çalması.
- Sokakta zor durumda bulup evini açtığı arkadaşının, ilk fırsatta ev sahibinin arkasından asılsız dedikodular yayması.
LGS ve YKS Türkçe testlerinde bu atasözü genellikle ‘anlamca çelişen atasözleri’ sorularında karşınıza çıkar. ‘İyilik eden iyilik bulur’ atasözü ile bu atasözü taban tabana zıttır. Sorularda bu zıtlığa dikkat etmelisiniz.
| Atasözü | Ana Tema | Zıt Anlamlısı |
|---|---|---|
| Besle Kargayı Oysun Gözünü | Nankörlük ve Vefasızlık | İyilik Eden İyilik Bulur |
| Kullanım Amacı | Uyarı ve Hayal Kırıklığı | Gönül Almak ve Teşvik |
Bu atasözü sadece kötülük yapanlar için mi kullanılır?
Evet, özellikle kendisine yapılan büyük bir iyiliği unutup, o iyiliği yapan kişiye zarar veren nankör karakterli insanlar için kullanılır.
Atasözündeki ‘karga’ neyi temsil eder?
Karga burada bir metafordur; kıymet bilmeyen, bencil ve karakteri zayıf kişileri temsil eder.
Sınavlarda bu konu nasıl karşımıza çıkar?
Genellikle paragrafta ana düşünceyi desteklemek veya atasözleri arasındaki anlam ilişkilerini (yakın anlam/zıt anlam) sorgulamak amacıyla sorulur.