Gülü Seven Dikenine Katlanır TDK Anlamı ve Sınavda Çıkmış Hali
Hayatta elde etmek istediğimiz her değerli kazanımın, beraberinde belli başlı zorluklar ve sorumluluklar getirdiği su götürmez bir gerçektir. Başarıya giden yolda karşılaşılan engelleri, o hedefin ayrılmaz bir parçası olarak kabul etmek olgunluğun ilk adımıdır. Bu kadim hayat felsefesini en yalın haliyle özetleyen Gülü Seven Dikenine Katlanır TDK Anlamı ve Sınavda Çıkmış Hali konusu, hem Türkçemizin zenginliğini hem de yaşamın temel dengesini anlamak açısından öğrenciler için kritik bir öneme sahiptir.
Atasözünün Derinlemesine Anlamı ve Mantığı
Bu atasözü, sevilen bir kişi veya çok istenen bir amaç uğruna gelecek sıkıntılara göğüs germek gerektiğini ifade eder. Buradaki “gül” sembolü; başarıyı, sevgiliyi, ideal bir işi veya mutluluk veren herhangi bir durumu temsil eder. İlgili atasözünü Ağaç Yaşken Eğilir Atasözü Hikayesi ve İlginç Ortaya Çıkışı başlıklı rehberimizde açıkladık. “Diken” ise bu güzelliğe ulaşırken ya da onu korurken ödenmesi gereken bedelleri, çekilen cefaları ve karşılaşılan olumsuzlukları simgeler. TDK’ye göre kişi, sevdiği bir şeyin kusurlarını veya ona ulaşma yolundaki zahmetleri peşinen kabul etmelidir.
Bu atasözü, Türk edebiyatında “fedakarlık” ve “sabır” temalarının işlendiği metinlerde en sık başvurulan kalıplardan biridir.
Atasözünün kökeni, klasik Türk edebiyatındaki gül ve bülbül mazmununa dayanır. Bu konuyu Akıl Akıldan Üstündür Atasözü Analizi ve TYT Türkçe Notları sayfamızda daha ayrıntılı inceledik. Bülbül, güle olan büyük aşkı nedeniyle onun dikenlerine rağmen dalına konmaktan vazgeçmez; dikenler göğsüne batsa da o şarkısını söylemeye devam eder. Halk kültürüne yerleşen bu imge, zamanla sadece aşk için değil, emek verilen her türlü kıymetli durum için kullanılmaya başlanmış ve toplumsal bir ders niteliği kazanmıştır.
Sınavlarda bu atasözünü “Zahmetsiz rahmet olmaz” veya “Sefa süren cefa çeker” atasözleriyle anlamca yakın olarak eşleştirebilirsiniz.
- Tıp fakültesini kazanmak isteyen öğrencinin sosyal hayatından ödün vermesi gerekir; ne de olsa gülü seven dikenine katlanır.
- Yeni aldığı klasik otomobilin sürekli masraf çıkarmasından yakınan arkadaşına, gülü sevenin dikenine katlanması gerektiğini hatırlattı.
- Dağcılar, o eşsiz zirve manzarasına ulaşmak için dondurucu soğuklara ve fiziksel yorgunluğa seve seve razı olurlar.
| Kavram | Atasözündeki Karşılığı | Benzer Atasözleri |
|---|---|---|
| Hedef / İdeal | Gül | Zahmetsiz rahmet olmaz |
| Zorluk / Cefa | Diken | Sefa süren cefa çeker |
| Kabullenme | Katlanmak | Hamama giren terler |
LGS ve YKS Türkçe testlerinde bu atasözü genellikle “Anlamca en yakın atasözünü bulma” veya “Paragrafın ana düşüncesi” sorularında karşımıza çıkar. Soruda “fedakarlık” vurgusu varsa bu atasözünü mutlaka seçeneklerde arayın.
Gülü seven dikenine katlanır atasözü ne zaman söylenir?
Bir işin veya kişinin güzel yönlerine hayran olup, getirdiği zorluklardan şikayet eden kişilere öğüt vermek amacıyla söylenir.
Bu atasözünün zıt anlamlısı var mıdır?
Tam bir zıt anlamlısı olmasa da, emek vermeden bir şeyler elde etmeyi uman durumlar için kullanılan “Bedava sirke baldan tatlıdır” gibi ifadeler farklı bir bakış açısı sunar.
Sınavlarda hangi kelime gruplarıyla ilişkilendirilir?
Genellikle “sorumluluk bilinci”, “fedakarlık”, “katlanma” ve “amaca giden yol” kavramlarıyla ilişkilendirilerek sorulur.